Muzeum w Łowiczu, Stary Rynek 5/7, 99-400 Łowicz | tel. 46 837 39 28

Wystawa: Ikony pisane ręką Anny Jaszczyńskiej, czynna do 30 czerwca 2024

Anna Elżbieta Jaszczyńska, radca prawny, ikonopisarka, urodzona w Zdunach Kościelnych, córka Ireny z Minichów i mec. Józefa Guzka. Absolwentka Liceum Ogólnokształcącego w Zdunach (rocznik 1959) oraz Wydziału Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Radca prawny, długoletni pracownik Centrali Narodowego Banku Polskiego i innych banków.

Po przejściu na emeryturę, zainteresowała się sztuką ikonograficzną. W 2010 r. nawiązała kontakt z warszawską grupą „Droga Ikony”, działająca przy Zakonie o.o. Jezuitów, z którą nadal współpracuje uczestnicząc w warsztatach ikonopisania.

Prace Anny Jaszczyńskiej były wielokrotnie eksponowane publicznie na wystawach grupy Droga Ikony w kościołach w Warszawie, Radomiu, Stalowej Woli, Poznaniu, Częstochowie i Mińsku Mazowieckim oraz na dwóch wystawach autorskich w Bibliotece Publicznej Domu Kultury Gminy Zduny (2016, 2020) i w Bibliotece Powiatowej w Łowiczu (2023).

Umiejętność pracy nad ikonami zawdzięcza udziałowi w warsztatach pod kierunkiem wybitnych ikonopisów – o. Jacka Wróbla, s.j. Joanny Zabagło i Barbary Mindewicz. Swoje ikony wykonuje w technice tempery żółtkowej, pigmentami naturalnymi i syntetycznymi, na deskach lipowych z lewkasem, z zastosowaniem złoceń nimbów i/lub tła. Nie kopiuje istniejących ikon – są one dla niej inspiracją, stara się być blisko takich „wzorów”, które „przemawiają” tematem, sposobem wykonania, kolorystyką i przekazywaną treścią. Ikonopisanie nazywa „modlitwą kolorem”. Obecna wystawa ma charakter przekrojowy, choć prezentowane ikony stanowią jedynie niewielką cześć jej dorobku.

„Ikona” oznacza obraz o tematyce religijnej, przenoszący określone wartości duchowe i artystyczne, wynikające z tradycji chrześcijańskiej. Ikonę „pisze się” (z języka rosyjskiego „pisać” znaczy „malować”) i można ją „odczytać”, gdyż celem ikony jest sprzyjanie skupieniu i medytacji, pomoc w modlitwie i wyzwolenie od trosk codziennych. Dlatego na ikonę nie wystarczy patrzeć, należy ją „celebrować”.

Tematycznie ikona sytuuje się między Biblią, tekstami Ojców Kościoła, historią i teologią – stąd możemy na nich zobaczyć sceny i postacie z Biblii, Ewangelii, postacie Świętych Kościoła Katolickiego, Greckokatolickiego i Prawosławnego. Ikona zazwyczaj wiąże się z liturgią, towarzyszy chrześcijańskim świętom, a ostatnio staje się “modna” i umieszczana jest w domach prywatnych.

Inspiracją dla ich wykonania są zazwyczaj ikony historyczne i współczesne, znajdujące się w cerkwiach i muzeach oraz reprodukcje, które można znaleźć w wydawnictwach albumowych i w internecie. Wybór tematu konkretnej ikony zawsze poprzedzony jest lekturą i poszukiwaniem wykonanych już wizerunków, określonych postaci lub scen, decyzją dotyczącą sposobu przedstawienia i zastosowanej kolorystyki, połączoną z medytacją i modlitwą. O tym, czy dany obraz jest “ikoną” decyduje nie okres historyczny ani miejsce wykonania, lecz zachowanie określonego sposobu potraktowania tematu poprzez zastosowanie obowiązkowych elementów charakterystycznych dla ikony, zwanych „kanonem”. Określa on m.in. układ poszczególnych elementów, szczególną perspektywę („do wewnątrz”), symbolikę kolorów, sposób podpisywania.

Swoimi pracami autorka zachęca do wejścia na drogę ikony, zaczynając od uczęszczania na wystawy, poprzez lekturę dostępnych publikacji książkowych, a także podjęcie próby samodzielnego napisania ikony.

Ułatwienia dostępu
Lista ułatwień