Dział Archeologiczny
Dział Archeologiczny zawiera obiekty z okresu od schyłkowego paleolitu po okres nowożytny. Istotną część jego zasobów stanowią eksponaty pochodzące z utworzonej na przełomie XIX i XX w. kolekcji Władysława Tarczyńskiego, gromadzącego głównie obiekty z obszaru Polski środkowej, ale też z dalszych terenów jak Litwa czy Ukraina. Do najciekawszych należą neolityczne narzędzia kamienne, brązowe czarki, sztylet i miecz typu węgierskiego z epoki brązu oraz kolia z paciorków szklanych i muszli ze starszej epoki żelaza. Interesujące są również zespoły grobowe odkryte na przełomie XIX/XX w. w miejscowościach: Szadek (cmentarzysko ciałopalne kultury łużyckiej z okr. halsztackiego, 650 – 400 p.n.e.) oraz Luszyn i Tur (cmentarzyska ciałopalne kultury przeworskiej z młodszego okr. lateńskiego i okr. wpływów rzymskich, 200 p.n.e. – 400 n.e.).
Zbiory archeologiczne powiększano w latach międzywojennych, ale najwięcej materiałów wpłynęło w II poł. XX w. w wyniku badań wykopaliskowych i nadzorów archeologicznych prowadzonych na obszarze Łowicza oraz byłego województwa skierniewickiego z ramienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Skierniewicach. Z wielu badanych wówczas stanowisk należy wymienić te w miejscowościach: Bielawska Wieś, Bobiecko (cmentarzysko i osada kultury łużyckiej z epoki brązu), Karsznice Małe, Karsznice Duże, Niespusza Wieś (cmentarzyska kultury grobów kloszowych z okresu lateńskiego), Kocierzew Południowy, Walewice i Różyce – Stara Wieś (cmentarzysko i osady kultury przeworskiej z okresu wpływów rzymskich), Bocheń (grodzisko wczesnośredniowieczne) oraz Żelazna, Drogusza, Sobota i Borówek (tzw. kopce podworskie, czyli pozostałości szlacheckich dworów mieszkalno-obronnych z XV-XVII w.). Dostarczyły one licznych przykładów ceramiki, przedmiotów codziennego użytku, broni, ozdób.
Jednym z ciekawszych nabytków ostatnich lat jest skarb ponad 90 przedmiotów żelaznych i brązowych z Bąkowa Dolnego, w skład którego wchodzą m.in. groty włóczni i oszczepów, czekany, narzędzia i ozdoby datowane na przełom okr. halsztackiego i lateńskiego (500-400 p.n.e.). Interesujący jest również odkryty w Mysłakowie grób ciałopalny wojownika kultury przeworskiej z młodszego okresu wpływów rzymskich (200-400 n.e.), obok popielnicy zwierający groty włóczni i oszczepów, okucia tarczy, ostrogę, nóż i nożyce. Zmianę obrządku pogrzebowego we wczesnym średniowieczu ukazuje szkielet kobiety, odkryty w Mszczonowie, którą wyposażono w srebrne kabłączki skroniowe. Z Borówka pochodzi unikatowy żelazny naplecznik z XIV/XV w. – pozostałość tzw. kirysu płytowego krytego.
